Wychowanie przez naukę
Różniło się takie wychowanie radykalnie od poprzednich koncepcji, a ponieważ w wieku XIX nauka rzeczywiście stawała się czynnikiem postępu, więc te kraje, które swoich obywateli kształciły na wyższym poziomie wiedzy naukowej, rozwijały się szybciej. Proces oczywiście nie był tak prosty, gdyż zależności między poziomem wykształcenia obywateli a rozwojem poszczególnych dziedzin społeczeństwa są złożone, ale nie chcemy tutaj wnikać w szczegóły. Chodzi mianowicie o to, że w drugiej połowie XX wieku trzeba wykształceniem sterować precyzyjniej. Zakres wiedzy naukowej wzrasta niepomiernie, rośnie specjalizacja naukowa i techniczna i powstaje pytanie, czy usiłowanie wprowadzenia wychowania w całkowity zakres wiedzy naukowej rzeczywiście zapewni pełną orientację w praktyce i pozwoli na optymalne rozwiązanie spraw zawodowych i życiowych. Ponadto szkoła jest bardzo ważnym, ale tylko jednym ogniwem rozwijającego się systemu oświaty, w którym środki masowego przekazu, różne formy dokształcania w toku pracy, organizacje społeczne itp. grają coraz większą rolę.